БЕТОННИНГ ХОССАЛАРИ ВА ТАРКИБИНИ БОШҚАРИШ АСОСЛАРИ

##plugins.themes.bootstrap3.article.sidebar##

pdf
##semicolon## Aug 29, 2025
##semicolon##
бетон таркиби, бошланғич материаллар, талаб этиладиган қолипланиш, титратиб­уриб­перистальтик зичлаш, бетон қоришмасини сувсизлантириш, қолдиқ С/Ц миқдори, цемент хамирининг меъёрий қуюқлиги [С/Ц], физик­аналитик усул, технологик параметрлар, қолипланадиган конструкция, модификацияланган бетон, кам ҳаракатли­ярим қуруқ бетон қоришмаси, бетон таркибининг шаклланиши, бетоннинг мустаҳкамлиги.

##plugins.themes.bootstrap3.article.main##

Бахриддин ҲАСАНОВ
“ТИҚХММИ” Миллий тадқиқот университети “Қурилишни ташкиллаштириш ва технологияси” кафедраси мудири, т.ф.д., профессор
Галина ФЫРЛИНА
“ТИҚХММИ” Миллий тадқиқот университети “Қурилишни ташкиллаштириш ва технологияси” кафедраси катта ўқитувчиси
Сарвар МЕЛИҚЎЗИЕВ
“ТИҚХММИ” Миллий тадқиқот университети “Қурилишни ташкиллаштириш ва технологияси” кафедраси доценти
Мирзоҳид РАДЖАБОВ
“ТИҚХММИ” Миллий тадқиқот университети “Қурилишни ташкиллаштириш ва технологияси” кафедраси ассистенти
Исомиддин УМАРОВ
“ТИҚХММИ” Миллий тадқиқот университетининг Қарши ирригация ва агротехнологиялар институти “Гидротехника иншоотлари ва насос станциялари” кафедраси ассистенти
Ислом АБДУРАХМОНОВ
“ТИҚХММИ” Миллий тадқиқот университети “Гидротехника қурилиши” таълим йўналишининг 2­курс талабаси

Abstrak

 Тадқиқот мақсадларига мувофиқ бетон қоришмаси ва бетон
таркиби қуйидаги талабларни қаноатлантириши лозим:
– белгиланган бошланғич материалларда максимал даражадаги мустаҳкамлик таъминланиши;
– қабул қилинган, “титратиб­уриб­перистальтик зичлаш” технологиясига мос
қолипланиши;
– бетон қоришмасини белгиланган даражада сувсизлантириш натижасида
сув­цемент нисбатининг (С/Ц) қолдиқ миқдори, цемент хамирининг меъёрий
қуюқлигидаги миқдори [С/Ц] га яқин бўлиши таъминланиши.
Қабул қилинган зарурий шартлар бетон таркибини лойиҳалашнинг физиканалитик усулидан фойдаланганда етарли ҳисобланади [1,2].
Усулнинг ўзига хос хусусиятлари қуйидагилардан иборат: катта ҳажмдаги
маълумотлардан фойдаланиш; ихтиёрий коэффициентларнинг йўқлиги; технологик константалар ёки параметрларнинг қатнашмаслиги. Бетон таркибини
белгилашда зарур маълумотлар дастлабки лаборатория тажрибалари, ускуна
ва жиҳозларнинг технологик параметрлари ҳамда бетоннинг ва тайёрланадиган
конструкциянинг хусусиятлари бўйича аниқланади [3,4].
Экспериментал тадқиқотларда дастлабки олтита мустақил маълумотлар
оқимидан фойдаланилади:
бетон таркибий қисмларининг физик­механик хоссалари   бетон қоришмаси ва бетон таркибидаги хом­ашёнинг лаборатория синовлари маълумотлари ( а, b, с, Ку, А, Б);
бетон қоришмаси ва бетоннинг лойиҳавий хусусиятлари
(Rб, F, W, КЧ, Қ);
бетонланадиган маҳсулотнинг хусусиятлари (V, h, l, μ );
ускуналар, механизмлар ва қурилмаларнинг технологик хусусиятлари
(th, tb, TО, t0); 
 хом­ашёнинг бирлик ҳажмдаги нархи ( Сц, Сқ, Сщ, Сэ, Сг).
Кўриниб турибдики, санаб ўтилган дастлабки маълумотлар ҳажми нафақат
ишлатилган материалларни, балки маҳсулотни шакллантириш шартларини ҳам
ҳар томонлама тавсифлайди.
Марказий ўқига нисбатан симметрик бўлган конструкцияларни шакллантириш учун илгари ишлаб чиқилган технологик шароитлар, юқорида айтилганларга қўшимча равишда, бетон таркибини белгилашда бетон қоришмаси ва
зичлаб ўзгартирилган бетонда масса мувозанатига риоя қилиш лозимлиги талаб
этилади [5,6]. Бу бошланғич ва зичланган (сувсизлантирилган) бетон учун мутлақ
ҳажм тенгламасини текширишда намоён бўлиши лозим 

##plugins.themes.bootstrap3.article.details##

##submission.howToCite##
БЕТОННИНГ ХОССАЛАРИ ВА ТАРКИБИНИ БОШҚАРИШ АСОСЛАРИ. (2025). “O‘ZBEKGIDROENERGETIKA” Ilmiy-Texnik Jurnal, 6(4), 28-39. https://uzbekhydroenergetics.uz/index.php/uz/article/view/44
Nashr
Jild 6 Nomeri 4 (2024): “O‘ZBEKGIDROENERGETIKA” ilmiy-texnik jurnal
Bo'lim
Статьи
##submission.license.cc.by4.footer##

##submission.howToCite##

БЕТОННИНГ ХОССАЛАРИ ВА ТАРКИБИНИ БОШҚАРИШ АСОСЛАРИ. (2025). “O‘ZBEKGIDROENERGETIKA” Ilmiy-Texnik Jurnal, 6(4), 28-39. https://uzbekhydroenergetics.uz/index.php/uz/article/view/44